Tin tức

Trung Quốc không còn là thị trường xuất khẩu gạo hấp dẫn với doanh nghiệp Việt

Đăng ngày: 23/07/19
Những tháng đầu năm 2019 đã ghi nhận sự sụt giảm đáng kể về kim ngạch xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản sang Trung Quốc, đặc biệt là mặt hàng gạo. Nguyên nhân do Trung Quốc đang siết chặt xuất khẩu tiểu ngạch cũng như hạn chế nhập khẩu mặt hàng này.

Xuất khẩu suy giảm đáng lo ngại

Theo Bộ Công Thương, năm 2018, tình trạng giảm tốc trong xuất khẩu gạo sang Trung Quốc đã diễn ra. Thống kê cho thấy kim ngạch xuất khẩu gạo năm 2018 sang Trung Quốc giảm tới trên 31% so với năm 2017.

Xuất khẩu gạo Việt Nam sang Trung Quốc tiếp tục sụt giảm rất mạnh khi sang năm 2019, trong 5 tháng đầu năm 2019 mất 75,4% về lượng và giảm 75,2% về kim ngạch so với cùng kỳ, với 223.078 tấn, tương đương 111,33 triệu USD, chiếm gần 8,1% trong tổng lượng và chiếm 9,4% trong tổng kim ngạch.

Giá xuất khẩu gạo sang thị trường Trung Quốc cũng giảm 6,3%, đạt 499 USD/tấn. Trung Quốc từ vị trí thị trường xuất khẩu gạo số 1 của Việt Nam đã rơi xuống vị trí số 3 trong 5 tháng đầu năm nay (sau Philippines và Malaysia).

Nguyên nhân của tình trạng trên phần lớn do Trung Quốc đã áp dụng nhiều rào cản làm ảnh hưởng đến việc nhập khẩu gạo từ Việt Nam như tăng thuế nhập khẩu gạo nếp từ 5% lên 50% hay kiểm soát chặt nhập khẩu gạo tấm. Trung Quốc đã thay đổi đáng kể các quy định về nhập khẩu gạo, kể cả quy định thuế quan, kiểm soát chặt chẽ xuất khẩu qua đường tiểu ngạch. Hải quan Trung Quốc cũng thực hiện nghiêm các biện pháp quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc đối với nông sản nhập khẩu. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đang nỗ lực đa dạng hóa thương mại, và thiết lập hạn ngạch với Campuchia và Myanmar.

Các chuyên gia nhận định, các rào cản chính sách từ phía Trung Quốc mới chính là nguyên nhân ảnh hưởng đến xuất khẩu gạo của Việt Nam chứ không phải do kinh tế Trung Quốc giảm tốc hay đồng nhân dân tệ mất giá.

Hạn chế xuất khẩu theo đường tiểu ngạch

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh cho rằng, việc Hải quan Trung Quốc siết chặt việc xuất khẩu tiểu ngạch, đưa việc trao đổi hàng hóa của cư dân hai bên biên giới trở về đúng nghĩa của nó, không lợi dụng để đưa hàng hóa đi khắp Trung Quốc bằng nhiều con đường. Chính vì vậy, để đáp ứng các yêu cầu của thị trường thì bản thân các doanh nghiệp và người dân phải tự đổi mới, thay đổi phương thức sản xuất.

Ông Lê Thanh Hòa – Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) cho biết, việc Trung Quốc siết chặt thị trường nhập khẩu, nói không với xuất khẩu tiểu ngạch đã được Bộ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cảnh báo từ trước. Tuy vậy, nhiều địa phương, doanh nghiệp vẫn chưa thực sự mặn mà, đẩy mạnh xúc tiến việc xây dựng mã số vùng trồng hay đăng ký mã truy xuất nguồn gốc.

Xuất khẩu gạo Việt Nam sang Trung Quốc tiếp tục sụt giảm rất mạnh khi 5 tháng đầu năm 2019 mất 75,4% về lượng và giảm 75,2% về kim ngạch so với cùng kỳ.

Bà Lê Hoàng Oanh – Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á – châu Phi (Bộ Công Thương), các doanh nghiệp cần thay đổi hình thức giao dịch và phương thức tiếp cận thị trường Trung Quốc, tập trung giao dịch theo hình thức thương mại chính quy, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Ngoài Trung Quốc, còn nhiều thị trường nhập khẩu gạo tiềm năng như Philippines, Indonesia, Bỉ, Malaysia, Ghana, Iraq, Bờ Biển Ngà và Hồng Kông (Trung Quốc). Các thị trường này ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu gạo cao trong năm 2018 cao, xuất khẩu sang các thị trường này là các loại gạo có chất lượng và giá trị cao như gạo thơm, gạo japonica…

Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo cần tận dụng lợi thế cạnh tranh sẵn có để củng cố, phát triển thị trường gần, truyền thống có nhu cầu phù hợp với điều kiện sản xuất trong nước, đặc biệt là các quốc gia khu vực Châu Á, bởi thị trường này đã chiếm đến 70% tỷ trọng xuất khẩu gạo Việt Nam, tiếp theo là Châu Phi (chiếm 15%)...

Hương Ly

Source: VCCI NEWS

Bản tin khác